» تمامی کالاها و خدمات این فروشگاه ، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه میباشند و فعالیتهای این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است .
نقاشی روی پارچه , فرمت پی دی اف ، ۲۶ صفحه حمیده قاسمی زاده 1395/08/30 دسته بندی : هنر 0

باتیک و نقاشی روی پارچه، هنری است با قدمتی4100 ساله که در آغاز، از تکنیک های بسیار ساده ای بهره میبرد. سابقه این هنر به جزایر جاوه و سوماترا برمیگردد. بر اساس تحقیقات، هنر چاپ پارچه به مراتب قدیمی تر از رنگرزی پارچه است. اولین کتری که هنرمندان کهن برای این نوع از چاپ انجام میدادند؛ مقاول سازی پارچه در مقابل نفوذ رنگ بود. به همین دلیل واژه باتیک به معنای "مقاوم بودن" را برای این هنر به کار بردند.
در کشور ما نیز این هنر با نام "لچک" یا "کلاغه ای" شروع به کار کرد. پارچه مورد استفاده ، اغلب پارچه ابریشمی بود. اکنون هنرمندان باتیک پا را فراتر نهادند و با به کار بستن روش های گوناگون و با خلاقیت های شخصی خود، به آفرینش آثار تازه ای میپردازند که در این فایل برخی از این تکنیک ها را به شما اموزش می دهیم ودر انتها تعدادی از کارهای شخصی خود و دوستان هنرمندی را آثار زیبایی خلق کردند برای اموزش و الهام گرفتن شما قرار می دهیم.

                                         

مقدمه:

تكنيك‌هاي باتيك: 
روش باندا 
اين روش كه ابتدا در هندوچين انجام شد، بسيار متنوع مي‌باشد و ميتوان طرح‌هاي انتزاعي و غير هندسي را ايجاد‌ كرد. اين روش خود مشتمل بر 4 روش است: 
الف- بانداژ كردن
 ب- تا زدن
 پ- كوك زدن
 ت- گره زدن

 روش واكس و ترك يا تار عنكبوتي: 
در اين روش كل سطح پارچه دندانه شده و يا طرح مورد نظر را با واكس آغشته مي‌كنيم و مي‌گذاريم تا خوب خشك شود. سپس آن را كاملاً مچاله كرده و باز مي‌كنيم. ترك‌هاي ايجاد شده نقش پارچه را ايجاد مي‌كنند. پارچه را كاملاً در حمام رنگ فرو مي‌بريم تا همه سطح پارچه آغشته به رنگ گردد. الياف پارچه در قسمت‌هاي ترك‌‌خورده رنگ را به خود جذب مي‌نمايند و قسمت‌هاي ديگر به رنگ زمينه باقي مي‌مانند.
در اين روش براي به وجود آوردن ترك‌هاي بيشتر مي‌توان از پارافين بيشتر استفاده كرد، زيرا پارافين ماده اي خشك تر از موم است و واكس تهيه شده خاصيت شكنندگي بيشتري خواهد داشت.

تکنیک قلم‌ مو:
در اين روش دست كاملاً آزادانه عمل مي‌كند. ميتوان با استفاده از قلم مو واكس داغ را بطور منظم يا نامنظم روي پارچه پاشيد. آنگاه پارچه را رنگ كرد. مي‌توان با تكرار اين عمل در زمينه رنگ شده، طرح هاي مشابه با دو رنگ مختلف روي زمينه ايجاد كرد.
شيوه ديگري كه در اين تكنيك وجود دارد اينست كه با بكار بردن قلم موي سرپهن اشكال مختلفي را روي پارچه مي‌كشيم و سپس آن پارچه را در حمام رنگ وارد مي‌كنيم. در اين كار دست هنرمند كاملاً باز است با ايجاد نقوشي بكر و زيبا اثري ماندگار بوجود آورد.
روش‌هاي تثبيت رنگ : 
گاهي جهت تثبيت رنگ تنها حرارت دادن كافيست. بطور كلي حرارت از سه راه ميتواند باعث جذب رنگ شود : 
1- گرماي خشك 
2- جابه‌جايي گرما 
3- تابش مستقيم گرما 

روش‌هاي برداشتن واكس از روي پارچه : 
برداشتن واكس از روي پارچه ميتواند به يكي از اين 5 روش انجام شود : 
1- روش جوشاندن : قديمي‌ترين راه اينست كه واكس را بجوشانيد. يعني پارچه را در ظرفي كه داخل آن آب در حال جوش است قرار داده و زير و رو كنيد تا پارچه عاري از واكس گردد. سپس ظرف را از روي حرارت برداشته و آب سرد به آن اضافه كنيد. واكس‌ها روي ظرف سفت شده ميتوان براحتي آنها را برداشت و سپس پارچه را بيرون‌ آورد. 
در صورتي كه هنوز واكس به طور كامل پاك نشده باشد، پارچه را كه در حال جوش است درآورده و در حمام ديگري وارد مي‌كنيم كه حاوي كربنات دو سود مي‌باشد. با اين كار باقي مانده واكس از روي پارچه پاك مي‌شود.
2- روش اتو كردن : اين هم روش سنتي ديگري براي برداشتن واكس از روي پارچه مي‌باشد. ابتدا پارچه را با كاغذهايي مثل روزنامه، لايه‌ لايه پيچيده و سپس بوسيله اتو حرارت مي‌دهيم. واكس مذاب شده و از پارچه جدا مي شود.
3- روش شستشو با آب داغ : پارچه را روي بند رخت‌ آويز، آويزان كنيد. يك تشت خالي نيز زير آن بگذاريد. سپس بوسيله شلنگ، آب داغ را از روي پارچه هدايت كرده روي آن نگه داريد تا كم كم واكس ذوب شده و جدا‌گردد. به اين طريق آب اضافي و واكس‌هاي مذاب داخل تشت مي‌ريزد. سپس مقداري صابون كم سود را در كمي آب حل كرده در ظرف آب مخصوص شست‌ و شوي پارچه مي‌ريزيم. دماي محلول آماده بايد حدود 500
درجه سانتیگراد باشد زیرا دماي كمتر چربي موجود در واكس حل نمي‌شود. چند بار پارچه را حركت مي‌دهيم و با دست به خوبي مي‌شوييم. حدود شش تا هشت مرحله اين كار را انجام مي‌دهيم تا ديگر اثري از چربي نماند. بعد از آخرين مرحله با آب سرد شست و شوي نمايي انجام مي‌شود.

تکنیک شیپوری

در این تکنیک ابتدا پارچه اماده سازی شده را اتو میکنیم تا هیچ گونه چین و چروکی روی پارچه نماند. سپس ان را با اندازه های دلخواه به صورت منظم و یکدست و به صورت اکاردیونی تا و همزمان اتو میزنیم. این عمل را تا اخرین قسمت پارچه ادامه میدهیم. اگر پارچه بزرگ است، میتوانیم ابتدا ان را در چند مرحله تا کرده و سپس به صورت اکاردیونی اتو میزنیم.

بعد از این مرحله، پارچه را با شیوه ها و در فواصل مختلف با نخ های پلاستیکی مانند نخ های شیرینی فروشی محکم میبندیم. سپس با در نظر گرفتن فواصل، به وسیله قلم مو یا یک قطعه اسفنج و رنگ های مخصوص پارچه، رنگ امیزی را شروع میکنیم. توجه داشته باشید استفاده از رنگهای متضاد با کنتراست زیاد میتواند نتیجه بهتری را به بار میدهد. پس یک ساعت نخ ها را باز میکنیم و اجازه میدهیم کاملا خشک شود. با اتو زدن به مدت 5 تا 7دقیقه و یا با استفاده از محفظه ی بخار به مدت 5دقیقه، رنگ کاملا روی پارچه ثابت میشود.

در صورتی که از رنگهای مخصوص ابریشم برای این کار استفاده شود، پارچه ی ابریشم حالت حریری و لطیف خود را حفظ میکند ولی اگر از رنگ های مخصوص پارچه نخی استفاده میکنید، رنگ مورد استفاده باید بسیار رقیق و در مراحل مختلف استفاده شود تا پارچه سفت و سخت نشود. پس از اتمام کار و ثبات رنگ، پارچه را در محلول نرم کننده پارچه قرار دهید تا پارچه حالت نخستین خود را حفظ نماید. میتوانید بر روی شال، روسری، رومیزی و سایر قطعات کوچک از این تکنیک استفاده کنید. این تکنیک برای پارچه های بزرگ و یا ضخیم مناسب نیست.


       

                  

 

   

تکنیک الکل

تکنیک استفاده از الکل به تنهایی یا به همراه نمک، از زیباترین روش های نقش انداختن بر روی پارچه است. نقوشی که از این تکنیک به وجود می اید، بسیار شبیه بلورهای رنگی کانی های طبیعی است. برای اجرای این روش، ابتدا قسمت مورد نظر را با رنگ زمینه می پوشانیم. برای رنگ زمینه میتوانید از یک و یا چند رنگ در کنار هم استفاده کنید. این رنگها به مرور، کمی در همدیگر ادغام میشوند. پیش از خشک شدن رنگ ها، الکل را با ابزاری مانند قطره چکان روی رنگها میپاشیم و مدتی صبر میکنیم. به تدریچ قطرات الکل که خاصیت رنگ پذیری دارند، بر روی کار تأثیر می گذارند و تحت تأثیر رنگها، به کانی های طبیعی که تازه استخراج شده اند شباهت پیدا میکنند. برای انتقال الکل برروی پارچه میتوان از یک گوش پاک کن هم استفاده کرد. رنگ مناطقی که به الکل اغشته میشود روشن تر از زمینه خواهد بود.

برای رنگ کردن قسمتی از طرح در برخی موارد میتوانید از ترکیب رنگ با الکل استفاده کنید.گاهی میتوانید روی قسمتی که با الکل کار کرده اید ذوباره با الکل طرح جدیدی بکشید.

 

 

تکنیک بطری

کار با بطری یکی دیگر از متدهای جدیدی است که طرح های خوشایندی را روی پارچه به وجود می اورد. برای اجرای این تکنیک تنها به یک یا چند بطری در سایزهای متفاوت، رنگ پارچه، نخ و سوزن و یک قطعه پارچه نیاز دارید. در این روش ابتدا بخشی از پارچه مورد نظر را که قرار است کار بر روی ان انجام گیرد، صاف روی میز پهن کنید. این پارچه حتی میتواند شال ساده ای باشد که مدتها از ان استفاده کرده اید و اکنون برای تنوع بیشتر میخواهید تغییری در ان ایجاد کنید.
بطری را طوری در حاشیه شال یا پارچه قرار دهید که با حاشیه موازی باشد. انگاه پارچه را طوری روی بطری بیاورید که کاملأ بطری را احاطه کند. سپس با نخ و سوزن پارچه را در دوطرف بطری بدوزید و دوخت را بکشید و چین دهید به طوری که کل عرض پارچه روی بطری قرار بگیرد. انواع بطری ها با ضخامت ها و طرح های مختلف، شدت و نوع رنگ ها، درشتی  و کوچکی فواصل کوک ها، تنوع طرح ها را پدید می اورند.

رنگ  یا رنگهای مورد نظر را با قلم مو طوری روی پارچه بزنید که فقط روی قسمت بالایی چین ها تاکید شود. بعد از خشک شدن پارچه  را باز کنید. طرح های بسیار زیبای خود را ببینید و از کار خود لذت ببرید.

 

     

 

                

کار با نمک

روی پارچه زمینه، با مداد طرحی را بکشید. سپس پارچه را روی کارگاه قرار دهید. در این روش، ابتدا مقداری سنگ نمک را در ظرفی بکوبید و تکه های ریز و درشت را از هم جدا کنید. روی قسمت مورد نظر پارچه را با رنگ رقیق بپوشانید. سپس از نمک های ریز برای قسمت هایی که میخواهید بافت ریز و فشرده تری ایجاد شود و از نمک های درشت برای بافت درشت و پراکنده استفاده کنید. نمک هارا بپاشید و صبر کنید تا کار خشک شود. فراموش نکنید که بعضی از نقاط را بدون نمک باقی بگذارید تا نتیجه زیباتری ایجاد شود.

نمک دریایی که در بازار به صورت دانه های درشت موجود است، انتخاب مناسبی برای تکنیک نمک خواهد بود. در قسمت هایی که نمک روی پارچه است، ذرات رنگ دانه جمع میشوند و کشیده شدن رنگ به ان نقاط، نقوش چشم نوازی را ایجاد میکنند. پس از خشک شدن کار ان را بتکانید تا نمک ها بریزد. از این روش میتوان روی تابلوها، روسری، شال، رومیزی و بسیاری پارچه ها استفاده کرد.

         

      

ابرو باد

رنگهایی که به زیبایی در هم فرو میروند بی انکه با یکدیگر ترکیب شوند، نقوشی بسیار درهم و پیچیده ایجاد میکنند که چشم را نوازش میدهد. گویی مینیاتوریستی ماهر طی روزها کار و تلاش ان را نقش انداخته است. اری این همه گواهی است بر تکنیکی بسیار زیبا به نام ابر وباد. با این تکنیک در رزمان کوتاهی میتوانیم نقش دلنشینی بیافرینیم.

مقدراری پودر ژل( مدیوم)، رنگ پارچه ی رقیق (مانند رنگ سیلک) و یک ظرف برای ایجاد طرح، تمام وسایل مورد نیاز برای اجرای این تکنیک است.

ابتدا محلول ژلی را اماده میکنیم. با اب نیم گرم و به ازای هر لیتر اب یک قاشق غذاخوری پودر ژل را مخلوط کرده و در ظرف پهنی به ارتفاع حدود 2سانتیمتر میریزیم. ظرف را به مدت دو ساعت رها کرده تا ژل کمی غلیظ شود. سپس با یک قطره چکان رنگهای مختلف را در نواحی مختلف ظرف میریزیم.

اکنون با قلم موی باریک، رنگهارا ذر هم وارد میکنیم تا نقوش خلاقانه ی خود را ابداع کنیم. سپس پارچه اماده را به ارامی بر روی ظرف قرار دهید و صبر کنید تا همه نقاط پارچه روی ظرف را بپوشاند. وقتی رنگها روی پارچه نشستند و طرح به طور کامل روی پارچه چاپ شد، پارچه را ارام بلند کنید و بگذارید تا خشک شود.

در اخرین مرحله، با قرار دادن یک پارچه روی طرح، ان را اتو کنید تا رنگها ثابت شود. از این تکنیک میتوان برای زمینه ی تابلو، بخشهایی از شال، کوسن، رومیزی و بسیاری موارد دیگر است.

 

                    

      
 

 

 

                 

سشوار

استفاده از سشوار در این روش فقط به منظور خشک شدن سریع کار است و چون این تکنیک باید به سرعت انجام گیرد، سشوار بهترین وسیله برای سرعت بخشیدن به کار است. ابتدا طرح را –که به عنوان مثال یک گل داوودی است- در ذهن مجسم میکنیم. این تکنیک را هم میتوان روی زمینه خیس و هم در زمینه خشک اجرا کرد. زمینه خیس نقوش محوتری به ما میدهد.

پارچه را با پونز روی کارگاه سفت میکنیم. انگاه با قلم موی گرد رنگ را برمیداریم و با حرکات سریع گلبرگها را ترسیم میکنیم. از بیرون به درون گل، این کار را تا به اخر ادامه میدهیم. به سلیقه خودمان شاید نیاز ببینیم این عمل را دوبار انجام دهیم تا گل داوودی پرپشت تری داشته باشیم. به همین ترتیب تمام طرح را روی پارچه به سرعت میکشیم. اگه فکر میکنید ممکن است طرح را فراموش کنید و زمان را از دست بدهید، برای تسریع در کار یک طرح را در زیر پارچه قرار دهید و گاهی پارچه را به ان نزدیک کنید تا طرح یاداوری شود. پیش از خشک شدن پارچه و نفوذ رنگها در همدیگر، باید کار تمام شود. سشوار را با حرارت زیاد روشن کنید تا کار سریع خشک شود.  سپس کار را که هنوز روی کارگاه نصب است به وسیله قلم موی نازک و با رنگی که کمی غلیظ است دورگیری میکنیم. رنگ غلیظ، مانع از پخش شدن رنگ روی پارچه میشود و میتواند دورگیر خوبی برای کار با سشوار باشد. از این تکنیک، اغلب برای کشیدن سریع انواع گلها، مناظر، درختان و همچنین طرح های مدرن استفاده میشود.

 

 

رنگین کمان

قلم موهایی با سر اسفنجی در سایزهای متفاوت، رنگ های رقیق و پارچه ابریشمی، ابزار ساده ی ایجاد طرح های رنگین کمانی هستند. اگر این کار را در منزل انجام میدهید و قلم موی اسفنجی در دسترس ندارید نگران نباشید زیرا میتوانید ظرف چند دقیقه ان را بسازید. با یک چوب بستنی یا چیزی مشابه ان (برای دسته)، یک قطعه اسفنج به ضخامت حدود نیم سانتیمتر، و چب چوب به راحتی میتوان قلم مو تهیه کرد. اسفنج را به اندازه حدود نیم سانتیمتر و به وسیله چسب چوب روی دسته مورد نظر بچسبانید و کمی تحت فشار بگذارید تا خشک شود.

در این روش، زمینه پارچه میتواند بدون طرح و یا اکنده از طرح های ساده و کوچک باشد. این تکنیک به سادگی و با سرعت انجام میشود. روش انجام ان به این گونه است که پس از اماده سازی پارچه، چنانچه بخواهیم زمینه را واکس گذاری میکنیم و طرح های کوچکی را به صورت اتفاقی و تزیینی ترسیم میکنیم. سپس در حالی که هنوز پارچه روز کارگاه کشیده شده است، بوسیله قلم مو های بزرگ اسفنجی رنگ های ملایم روشن و تیره ره در کنار هم بخ صورت خطوط موازی ترسیم میکنیم و اجازه میدهیم که رنگ ها در حاشیه راه ها، در همدیگر تداخل کنند. برای رنگ کردن همیشه از رنگ های روشن شروع میکنیم و به تدریج رنگ های تیره را به کار میبریم. رنگ های دلنشینی که محصول این تکنیک است، روی پارچه ابریشمی به زیبایی میدرخشد. در صورتی که ابتدا واکس گذاری کرده باشیدف پس از زدودن واکس، نقوش تزیینی روی رنگ زمینه ی پارچه جلوه گری میکنند.  این تکنیک میتواند برای تابلو ها، پارچه های ابریشمی که برای دوخت لباس آماده میشوند، رومیزی و بسیاری وسایل دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

          

 

 

   واکس سرد

در این روش، ساختن واکس سرد با موادی نظیر چسب پارچه و پودر اورینت انجام میشود. یک قاشق غذاخوری چسب پارچه را با یک قاشق چایخوری پودر اورینیت ترکیب میکنیم. سپس مقداری اب را کم کم به ان اضافه میکنیم و مرتب بهم میزنیم تا یک ماده خمیری شکل رقیق به دست اید.این واکس در محیط باز به سرعت خشک میشود. بنابراین همیشه به مقدار کافی ان را تهیه کنید و در صورتی که پس از اتمام کار، مقداری واکس باقی ماند ان را در قوطی های پلاستیکی سربسته نگهداری کنید.

روش استفاده از این واکس به این صورت است که پس از کشیدن طرح مورد نظر بر روی پارچه و نصب ان روی کارگاه، مقدار کافی از این خمیر را روی پیپت یا وسیله ای که سر خروجی باریک داردر(مانند سرنگ) می ریزیم و سپس ان را بکار میگیریم.

این نوع واکس سرد برای تثبیت نیاز به اتو ندارد. بقیه ی روش کار مشابه کار با گوتا است. برای تثبیت رنگ در اخر کار پارچه نخی را به مدت 7دقیقه و پارچه ابریشمی را به مدت 5 دقیقه از پشت اتو میکنیم. از تکنیک واکس سرد میتوان برای رنگ امیزی لباس، اباژور و روسری (در صورتی که میخواهید قسمتی از ان نقاشی شود) استفاده کرد. زمانی که برای زدودن واکس نمیتوانیم از بنزین استفاده کنیم، واکس سرد انتخاب مناسبی است.

کار با گوتا

این تکنیک تقریبا مشابه تکنیک کار با واکس داغ در روش سنتی است. گوتا نوعی واکس سرد است که در بازار به صورت اماده در تیوب های 25 میلی لیتری مخصوص با سر خروجی بسیار باریک و یا در بسته های بزرگتر موجود است. گوتاهای اماده تنوع رنگ زیادی دارند. در این روش، دورگیری کار را با استفاده از گوتا انجام میدهیم. ابتدا طرح مورد نظر را با چسب نواری روی میز کار ثابت میکنیم و پارچه را روی ان قرار داده و با مداد نرم طرح را روی پارچه میکشیم یا به وسیله کاربن روشن، طرح را کپی میکنیم.

انگاه پارچه را با پونز روی چهارچوب یا کارگاه مورد نظر ثابت میکنیم و گوتا گذاری را شروع میکنیم. به این صورت که ابتدا از طرح های بالایی شروع کرده و گوتا را کمی مایل (حدود 45درجه) قرار میدهیم و تمامی خطوط را گوتا میگذاریم. خطوط باید ممتد و بدون هیچ بریدگی باشد. بهتر است در حین گوتا گذاری گوتا را کمی روی پارچه فشار دهیم تا از نفوذ ان به داخل الیاف پارچه مطمئن شویم.

به این نکته توجه داشته باشید که در زمان گوتا گذاری باید کلیه فضاهای مجزا به طور کامل دورگیری شود. در غیر این صورت هرگونه منفذی باعث دویدن رنگ به خارج و در نهایت خرابی طرح میشود. پس از گوتا گذاری، پارچه را یک تا دو ساعت کنار میگذاریم تا با دمای محیط خشک شود. سپس پارچه نخی نازکی را روی محل گوتا گذاری شده قرار میدهیم و با اتو داغ گوتا را ثابت میکنیم یا پارچه را از پشت اتو میکنیم، سپس به رنگ امیزی میپردازیم.

حلال گوتا، اب است. در صورتی که مدتی از گوتا استفاده نکردید و گوتای شما غلیظ شده و از سر تیوپ به سختی خارج میشد، میتوانید با استفاده از اب ان را رقیق کنید و به صورت خمیر روانی در اورید و سپس مورد استفاده قرار دهید.

وقتی برای شستشوی واکس داغ به بنزین دسترسی ندارید و نیز برای تولیدات کوچک خانگی و برروی لباسها میتوانید از گوتا استفاده کنید. گوتا برای واکس داغ و کارهای ظریف جایگزین خوبی است اما استفاده از ان در کارگاههای بزرگ تولیدی مقرون به صرفه نیست.

روش رنگ کردن به این صورت است که ابتدا یک قسمت کوچک (به عنوان مثال یک گلبرگ) را انتخاب میکنیم و ان را با قلم موی سر گرد با اب خیس میکنیم تا از وجود احتمالی منفذ روی ان قسمت اگاه شویم. همیشه هنگام کار، یک قلم موی تمیز بدون رنگ و یک ظرف اب تمیز کنار دست خود داشته باشید. اگر از ابتدا با قلم موی اغشت به رنگ کار را شروع کنیم، با هر منفذ کوچکی به سرعت رنگ روی قسمت های دیگر پارچه پخش میشود و کار را خراب میکند. وقتی کاملا از درستی گوتا گذاری مطمئن شدیم، ان قسمت را رنگ میکنیم.

قلم موی اغشته به رنگ را تقریبأ دو میلیمتر قبل از خط گوتا میکشیم و اجازه میدهیم که خود رنگ باقی ان را پر کند و تا به اخر به همین ترتیب عمل میکنیم. در صورتی که به اشتباه رنگ روی نقطه ای از کار دوید و یا قطره رنگی روی پارچه چکید، بدون معطلی و با قلم موی تمیز خیس، محل را شستشو دهید و با پارچه تنیز اب اضافی انرا بگیرید و بگذارید با دمای محیط خشک شود. در رنگ امیزی، استفاده از رنگهای متضاد در کنار هم باعث میشود رنگ ها یکدیگر را تاکید کنند. این شیوه جلوه زیبایی به کار میبخشد.

               

 

 

          

 

واکس سرد رنگین

زمانی که میخواهیم خطوط طرحمان رنگی باشد، میتوانیم این نوع واکس ها را به راحتی و با هذینه بسیار کمتر از گوتای رنگی اماده در بازار تهیه کنیم و به کار ببندیم. از چسب پارچه هم میتوانیم به طور مستقیم استفاده کنیم. این چسب پس از خشک شدن مانند گوتای بی رنگ میشود.با این ماده نیز میتوان گوتای رنگی ساخت. برای ساختن گوتای رنگی، به ازای هر 200 گرم چسب مخصوص پارچه، از یک گرم پودر رنگ پریسون سرد (از دسته رنگهای راکتیو) استفاده کنیم. واکس رنگی را باید در ظرفی بسازیم که بتوانیم رنگ را در ان بهم بزنیم. پس از مصرف نیز باقی مانده چسب را در قوطی در دار میریزیم تا خشک نشود.

پس از اماده شدن گوتای رنگی، با استفاده از پیپت مخصوص با دهانه خروجی باریک و یا به وسیله قلم موی باریک ان را به کار میبریم. خطوطی که با این واکس رنگی کشیده ایم، پس از اتمام کار و شستشو، به همان رنگ باقی میماند. این واکس، برای نگهداری رنگ در محل مورد نظر، مقاومت لازم را دارد. پس از اتمام کار، پارچه نخی را به مدت 7دقیقه و پارچه ابریشمی را به مدت 5 دقیفه از پشت اتو میکنیم.

این تکنیک برای انتقال یک تصویر بر روی لباس بسیار مناسب است زیرا نیاز به شستن ندارد ولی برای شستشو در محیط خانه، براحتی با اب شسته میشود. در حالی که رنگ روی محل مورد نظر باقی میماند و بر خلاف شستشوی واکس داغ، نیازی به استفاده از بنزین ندارد.

             

       

 

کاتری

میتوانید به شیوه های مختلف از واکس داغ استفاده کنید. یکی از این روش ها تکنیک کاتری است. ابزار و مواد مورد نیاز در این روش عبارنتد از: کاتر، واکس، پارچه کتانی، رنگ و قلم مو.

در این تکنیک ابتدا پارچه مورد نظر را بر روی کارگاه ثابت میکنیم. این تکنیک برای برای تابلوها به کار میرود. پس بهتر است از پارچه های کتانی یا پارچه هایی که بافت فشرده دارند، استفاده شود.واکس را را با ترکیبی از پارافین و موم با نسبت هفت به سه روی  حرارت چراغ الکلی اماده میکنیم. در این تکنیک، برای تهیه واکس به سقز نیاز نداریم. ابتدا تمام سطح پارچه را با واکس داغ میپوشانیم، سپس طرح مورد نظرمان را با مداد روی واکس سردمیکشیم. با استفاده از تیغه ی 45 درجه کاتر، طرح را طوری بر روی سطح واکس خورده میتراشیم که به خود پارچه اسیبی وارد نیاید و فقط مماس بر پارچه حرکت کند. پس از تراشیدن کل طرح و در صورت تمایل استفاده از تکنیک واکس و ترک، پارچه را در سطل (حمام) رنگ قرار میدهیم. اجاره میدهیم که حدود 6ساعت این رنگرزی ادامه پیدا کند تا تمام الیافی که از واکس خالی شده اند، با رنگ اغشته شوند. پس از حمام رنگ، به وسیله اتو و یکدسته روزنامه باطله عمل زدودن واکس از روی پارچه را انجام میدهیم. سپس پارچه را با اب سرد میشوریم تا شطح پارچه از رنگ های زیادی و جذب نشده پاک شود. پیش از زدودن واکس میتوانید از تکنیک واکس و ترک استفاده کنید. این تکنیک با وجود حوصله زیادی که میطلبد، برای انواع تابلو با طرح های طبیعت مناسب است. تابلوی نهایی بسبار زیبا و دیدنی است.

    

  

          

 

 

افتابی

در این تکنیک همانطور که از نامش پیداست استفاده از افتاب نقش بسزایی در به وجود امدن طرح دارد.

  در این روش، از حساسیت رنگهای خیس پارچه در مقابل نور افتاب بهره میبریم.  برای انجام کار با این تکنیک هر جسمی که نور رو از خود عبور نمیدهد، مانند انواع پولک، انواع صدف، برگ و گلهای طبیعی یا مصنوعی، قطعات برید شده از فیلم رادیولوژی، اجسام مختلف چوبی و قالب های فلزی مورد استفاده قرار میگیرند. قسمتی از لباس شما میتواند میزبان این تکنیک باشد.

برای شروع میتوانید یک تیشرت ساده را انتخاب کنید. قسمتی را که مایلید طرح رویش انجام  شود مشخص کنید. یک مقوای ضخیم یا یک دسته روزنامه باطله را بین دو قسمت جلو و پشت تیشرت قرار دهید تا از نشت کردن رنگ روی قسمت پایینی جلوگیری شود.با یک رنگ غلیظ، قسمت مورد نظر را کاملا اغشته کنید. وقتی هنوز رنگ خیس است، مطابق با سلیقه خود، اجسام مورد نظر را روی قسمت های رنگی بچینید. سپس کار را در مجاورت افتاب شدید قرار داده و تا زمان خشک شدن کامل رنگ صبر کنید. انگاه اجسام را از روی لباستان بردارید. اثر تمام انها روشنتر از رنگ زمینه روی لباس باقی مانده است.

لباس را با قرار دادن یک پارچه نخی روی طرح به مدت 7 دقیقه اتو کنید.لازم به یاداوری بهترین زمان انجام این کار، هنگام ظهر است که افتاب به طور مستقیم  روی کار میتابد و کار زودتر خشک میشود و هیچ سایه ای ایجاد نمیشود.

نقاشی باتیک با ضد پخش

در اجرای باتیک روی پارچه ابریشمی، بدون استفاده از واکس و یا گوتا، رنگ ها در هم فرو میروند و کار خراب میشود، بخصوص زمانی که روی یک طرح ظریف (مثلا یک دسته گل) مشغول کار باشید. اینجاست که باید از ماده ای به نام ضد پخش که مایع رقیق و سفید رنگ یا بی رنگ است استفاده کنید.

پارچه ابریشمی را که از قبل اماده کرده ایم و طرح را رویش کشیده ایم با پونز روی کارگاه ثابت میکنیم. استفاده از ضد پخش به سه شیوه امکان پذیر است:

در روش نخست زمینه پارچه را کاملا با ضدپخش اماده میپوشانیم و منتظر میمانیم تا خشک شود. انگاه با رنگهای مخصوص ابریشم نقش ها را به طور کامل رنگ میکنیم.

در روش دوم پس از کشیدن پارچه روی کارگاه، هرکدام از رنگهارا جداگانه و به نسبت مساوی با ضد پخش روی پالت مخلوط کنیم و سپس به رنگ امیزی میپردازیم.

و در روش سوم زمینه کار را با یک رنگ بسیار کم رنگ و رقیق میپوشانیم و پس از خشک شدن ان، به رنگ طرح میپردازیم. در هر سه روش برای ثبات رنگها لازم است پارچه از پشت و با کمک یک پارچه نخی به مدت 5 دقیقه اتو شود.

                    

 

نقش های برجسته یا پفکی

برای اینکه به لباس کودکان جلوه ی بیشتری بدهیم میتوانیم از طرح های فانتزی و رنگهای برجسته یا پفکی استفاده کنیم. این روش را میتوانید روی رومیزی ها و پارچه های دکوری، لباس های خودتان و نیز پرده های اتاق ها استفاده کنید. اباژورها نیز از این تکنیک بی بهره نمیمانند زیرا حتی حرارت لامپ بر این تکنیک تأثیر منفی نمی گذارد. رنگهای پفکی را میتوان به راحتی از فروشگاههای لوازم هنری تهیه کرد. روش کار به این صورت است که ابتدا طرح را روی لباس و یا پارچه مورد نظر میکشیم. یک قطعه مقوا زیر پارچه قرار میدهیم تا احیانأ رنگ به لایه های زیر نفوذ نکند. سپس رنگ را از تیوپ با سر باریک به صورت مستقیم روی طرح میگذاریم. برای این کار به قلم مو نیاز ندارید زیرا سر باریک تیوپ، رنگ را روی پارچه هدایت میکند. برای جلوه ی بیشتر کار میتوانیم و قبل از خشک شدن، از اشیائ تزئینی مثل منجوق، مهره، انواع پولک و اینه های کوچک تزئینی استفاده کنیم. زیرا بیس رنگ پسب مورد نیاز را برای چسباندن این تزئینات داراست.

صبر میکنیم تا کار خشک شود. سپس سشوار را با حرارت داغ برروی پارچه میگیریم. به تدریج رنگ ها پخته و برجسته میشوند. این کار را هم میتوان با اتو انجام داد. پارچه را برعکس میکنیم، مقوارا روی کار( زیر پارچه) قرار میدهیم و در حالی که وزن اتو را با دست تحمل میکنیم اتو را با حرارت کتان روی پارچه نگه میداریم. حدود ده دقیقه بعد نتیجه ی کار را خواهیم دید. این رنگ ها قابل شستشو است و در صورتی که با ملایمت شسته شوند، جلوه خود را از دست نمیدهند.

                              

 

           

نقاشی معکوس

پارچه را روی کارگاه ثابت کنید و به وسیله یک قلم موی اغشته به واکس داغ، نقاشی مورد نظر را انجام میدهیم. به این ترتیب پارچه در قسمت های واکس گذاری شده ماسکه میشود. فرض بر این است که رنگ مورد نظر در این روش، همان رنگ زمینه پارچه است.با یک یا چند رنگ کل پارچه را رنگ میکنیم. وقتی رنگ ها خشک شدند، واکس را با اتو از روی پارچه برمیداریم. نقش مورد نظر به رنگ زمینه پارچه باقی می ماند.

 

تعدادی از اثار دوستان هنرمند را مشاهده کنید:

 

 

 

 

 

 

     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


خرید و دانلود | 10,000 تومان
گزارش تخلف به پلیس سایت
مطالب مرتبط